28 Μαρ 2014

Περιεχόμενα του τεύχους 29/3 - 5 Απριλίου 2014, Τεύχος 105

Δέφτερη Ανάγνωση
Εναλλακτική Πληροφόρηση

Ειδήσεις για τη βδομάδα και σχόλια για τις εξελίξεις

Περιεχόμενα του τεύχους 29/3 - 5  Απριλίου 2014,
Τεύχος 105

ΤΟΠΙΚΑ

  • Η ελληνοκυπριακή πλευρά σπεύδει βραδέως, http://2ha-cy.blogspot.com/2014/03/blog-post_8333.html
  • Το ΕΛΑΜ «βοηθά» την κυβέρνηση να «απαλλαγεί» από τον αρχηγό αστυνομίας;  - Μια κυβέρνηση που έχει στρατηγική συμμαχία με τον χρηματοδότη του ΕΛΑΜ στην αρχιεπισκοπή και που μέχρι πρόσφατα αρνείτο ότι υπάρχει καν οργανωμένη ακροδεξιά, όταν βρέθηκε μπροστά στον οργανωμένο τραμπουκισμό, έκανε ακόμα μια Μετατόπιση έμφασης..και απέκτησε τον έλεγχο ακόμα μιας καρέκλας, http://2ha-cy.blogspot.com/2014/03/blog-post_4525.html
  • Η κυπριακή οικονομία κρέμεται και πάλι από την τρίχα μιας τράπεζας.. «της Κύπρου» αυτήν την φορά -αλλά οι πρωταγωνιστές και τα σενάρια θυμίζουν το παρελθόν, http://2ha-cy.blogspot.com/2014/03/blog-post_8647.html
  • Το Κυπριακό στον άξονα Ουκρανία - Τουρκία-Παλαιστίνη - 3 ειδήσεις που δείχνουν το background και το πλαίσιο, http://2ha-cy.blogspot.com/2014/03/background.html


ΔΙΕΘΝΗ


ΚΙΝΗΜΑΤΑ

ΣΠΟΝΤΕΣ,





Η Ελληνοκυπριακή πλευρά σπεύδει βραδέως



Σύμφωνα με πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας την περασμένη βδομάδα, οι συνομιλίες για το κυπριακό έχουν αρχίσει από το σημείο μηδέν με την ελληνοκυπριακή πλευρά να αρχίζει το παζάρι από τις συμφωνίες του 1960 (ενώ ο Οζερσάι ισχυρίζεται ότι διεξήλθαν και τα έξι κεφάλαια) και την τουρκοκυπριακή να υποστηρίζει ισχυρό τουρκοκυπριακό κρατίδιο.
Αν οι πληροφορίες ευσταθούν, βρισκόμαστε μπροστά στο συνηθισμένο παιχνίδι, οι Κύπριοι, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι, να προσπαθούν να δείξουν ότι επιθυμούν λύση, χωρίς όμως να τα καταφέρνουν διότι η άλλη πλευρά είναι αδιάλλακτη.
Αυτό, επίσης, το γεγονός δείχνει ότι τελικά, όπως λέει και ο κύριος Πουργουρίδης,  ό,ποιος ανηφορίσει το λόφο του Προεδρικού «κάτι παθαίνει».  
Στο τέλος της ομιλίας του «των λυγμών», ο τότε Πρόεδρος Τάσος Παπαδόπουλος  είπε «……αν στο κάτω- κάτω φανεί ότι κάνουμε λάθος απορρίπτοντας το σχέδιο Αννάν, έχουμε όλο τον καιρό να το επαναφέρουμε». Στη συνέχεια, έδωσε όλο το υπόλοιπο της ζωής του για να δημιουργήσει συνθήκες καμένης γης, που καθιστούσαν πάρα πολύ δύσκολη την επαναφορά του σχεδίου Αννάν, στέλλοντας κυρίως στο πυρ το εξώτερον την επιδιαιτησία και τα χρονοδιαγράμματα, για τα οποία είναι ο κύριος υπεύθυνος.
Φυσικά, δεν υπάρχει άλλη λύση συνενωτική των κοινοτήτων πάνω σε πολύ διαφορετικές λογικές από εκείνες του σχεδίου Ανάν και όλων όσων προηγήθηκαν. Η μόνη άλλη λύση, η οποία πιθανόν και να μην υπάρχει πλέον  για λόγους ανεξάρτητους από τους Ελληνοκύπριους, είναι η συντήρηση του στάτους κβο,  με την  Κυπριακή  Δημοκρατία στα χέρια της Ελληνοκυπριακής πολιτικής και οικονομικής ολιγαρχίας (των λίγων οικογενειών που καταλήστεψαν την κυπριακή κοινωνία και θεωρούν ότι μπορούν να συνεχίσουν το ίδιο παιχνίδι απτόητοι). Εξ άλλου και ο ίδιος ο Τάσος Παπαδόπουλος δε μας είπε ποτέ σε ποιά άλλη βάση θα συνομιλούσε πέραν εκείνης πάνω στην οποία διαπραγματεύτηκε, κατά κάποιο τρόπον…
Η κρυφή ελπίδα των κομμάτων που καθυστερούν τη λύση είναι ότι, κάποια στιγμή οι συνθήκες θα αλλάξουν, κατά τρόπο που θα αποδυναμώνουν την Τουρκία και θα ευνοούν τις Ελληνοκυπριακές θέσεις.  Οι προβλέψεις αυτές δεν επιβεβαιώθηκαν ούτε από την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, ούτε από την είσοδο της Κύπρου στην ΕΕ, ούτε από την αναταραχή στις γειτονικές αραβικές χώρες. Παρόλα αυτά με την προσάρτηση-επανένωση της Κριμαίας με τη Ρωσία, αλλά και με άλλες παρόμοιες  περιπτώσεις στο παρελθόν, όπως το Κόσοβο, Ιρακινό και Συριακό Κουρδιστάν, η λογική της διχοτόμησης, αν και δεν μπήκε στις Δυτικές χώρες, είναι πια στο προσκήνιο.
Η γενική, πάντως, εικόνα είναι ότι, η Τουρκοκυπριακή πλευρά παρουσιάζεται ήδη ως έτοιμη να μπει σε συνομιλίες με διεθνείς εμπλεκόμενους παράγοντες (ενδυναμώνοντας έτσι και την παρουσία της στο διεθνές προσκήνιο), ενώ η Ελληνοκυπριακή πλευρά στέλλει τη μπάλα στα ΜΟΕ (Βαρώσια) και όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, μελετά την εισαγωγή και νέων ΜΟΕ στο μενού (αυτό κατά τον Πρόεδρο αποτελεί προσπάθεια ώθησης των συνομιλιών).
Οι περισσότεροι αναλυτές στην Κύπρο θεωρούν ότι στη συγκεκριμένη αυτή στιγμή κατά την οποία εκδηλώνεται μία αντιπαράθεση Αμερικής-Ευρώπης εναντίον της Ρωσίας, η Κύπρος πρέπει να διαλέξει στρατόπεδο ή να συνεχίσει να παίζει με Ανατολή και Δύση, σύμφωνα με την παραδοσιακή επαμφοτερίζουσα πολιτική. Ωστόσο απ’ ότι φαίνεται η Ρωσία και η Αμερική θα περιορίσουν την ένταση μεταξύ τους μέσα σε λελογισμένα πλαίσια.
Μερικοί αναλυτές επιμένουν ότι υπάρχουν πιθανότητες να δημιουργηθεί ένας ενεργειακός άξονας Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδας, αλλά όλες οι νεότερες εξελίξεις συνηγορούν στο ότι αυτό πια πρόκειται για ένα παλιό παραμύθι. Οι τελευταίες δηλώσεις της Ισραηλινής κυβέρνησης  είναι ότι, την ευθύνη των υδρογονανθράκων θα την πάρουν οι ιδιωτικές εταιρείες με οικονομικά κριτήρια.
Ένα σημαντικό ίσως ΜΟΕ, που προτείνεται από την Τουρκοκυπριακή οργάνωση των δασκάλων, είναι η υποχρεωτική διδασκαλία της Ελληνικής γλώσσας  στα Τουρκοκυπριακά Δημοτικά σχολεία.  Η Ελληνοκυπριακή παιδεία επανήλθε διά του Κενεβέζου στα παλιά της «εθνικοχριστιανικά»,  καμωνόμενη  πως ξεχνά ότι η Τουρκική γλώσσα είναι επίσημη γλώσσα της Κυπριακής Δημοκρατίας, της οποίας ο Νικόλας Παπαδόπουλος δεν θέλει να χάσει ούτε τρίχα.  Σύντομα, θα αρχίσουν να καταλαβαίνουν ότι πολλοί δίγλωσσοι Τουρκοκύπριοι θα κινούνται άνετα στην πατρίδα τους και με τις ανάλογες επαγγελματικές ευκαιρίες. 
Τελικά, η Ελληνοκυπριακή κυρίαρχη ιδεολογία κρύβεται μέσα στην κακομοιριά της που την οδηγεί σε ένα φαύλο κύκλο εκφυλισμού.
Τέλος, να σημειώσουμε τη συνέντευξη του Ρώσου πρέσβη στο ΡΙΚ, στην οποία ανάφερε ότι η Ρωσική κυβέρνηση δεν προσκλήθηκε να δώσει οποιαδήποτε βοήθεια στο κυπριακό, αλλά εάν κληθεί θα το πράξει. Άφησε μία ελαφρότατη , θα λέγαμε, αιχμή για τις πολιτικές που ακολουθεί η Κύπρος ως μέλος της ΕΕ, αλλά αναγνώρισε ταυτόχρονα τη μετριοπάθειά της.


Το ΕΛΑΜ «βοηθά» την κυβέρνηση να «απαλλαγεί» από τον αρχηγό αστυνομίας;

-Μια κυβέρνηση που έχει στρατηγική συμμαχία με τον χρηματοδότη του ΕΛΑΜ στην αρχιεπισκοπή, και που μέχρι πρόσφατα αρνείτο ότι υπάρχει καν οργανωμένη ακροδεξιά, όταν βρέθηκε μπροστά στον οργανωμένο τραμπουκισμό, έκανε ακόμα μια Μετατόπιση έμφασης.. και απέκτησε τον έλεγχο ακόμα μιας καρέκλας


Θα μπορούσε το όλο θέμα να ήταν και κωμικό αν δεν ήταν επαναλαμβανόμενο και αν οι αποκαλύψεις του παυθέντα αρχηγού της αστυνομίας δεν επιβεβαίωναν ότι ο κρατικός μηχανισμός αποκτά -ή επιστρέφει σε- ένα καθεστώς πλήρους ημετεροκρατίας, στημένων υποθέσεων και σκόπιμων διαρροών. Είναι ένας νέος Γιωρκατζισμός. Η ανικανότητα του προέδρου να υποδείξει στον Ι. Νικολάου ότι μετά όσα έχουν γίνει οφείλει να παραιτηθεί, δείχνει και το μέγεθος της εξουσίας των καπετανάτων στο εσωτερικό του κρατικού μηχανισμού. Είναι χαρακτηριστικό του νέου κλίματος ότι καταντά ανέκδοτο και πλήρως προβλέψιμο, πια, ότι με ό,ποια νέα κρίση, η κυβερνητική μηχανή θα προσπαθήσει να τα φορτώσει την ευθύνη σε κάποιον αξιωματούχο, ο οποίος βρίσκεται σε ένα hit list - για να διοριστεί στην καρέκλα του κάποιος βολικός από το κύκλωμα του κυβερνητικού ρουσφετιού.

Το γνωστό πια σενάριο: Ο αρχηγός της αστυνομίας ήταν στόχος από την άνοιξη του 2013 διότι είχε μια καρέκλα, την οποία ήθελαν να ελέγχουν άλλοι για να κατασκευάζουν θεάματα, δίκες, αλλαγές έμφασης και ό,τι άλλο έχουν ανάγκη…
Το ότι ο αρχηγός της αστυνομίας ήταν σε ένα hit list φάνηκε από όταν ανέλαβε η κυβέρνηση την άνοιξη του 2013. Και είχε και τον Πολίτη να τη στηρίζει. Και σιγά σιγά εντάχθηκε έμμεσα και ο Φιλελεύθερος στη ρητορική για «αλλαγές στην αστυνομία». Αλλαγές, βέβαια, γίνονταν. Ο κ. Ι. Νικολάου έκανε γενική αλλαγή με τις μεταθέσεις στην αστυνομία για να φτιάξει ένα καθεστώς, το οποίο να το ελέγχει απόλυτα. Οι αποκαλύψεις του κ. Παπαγεωργίου ότι είχαν συνεχείς διαφωνίες και ότι ο υπουργός ήθελε να ξέρει για όλες τις υποθέσεις «που τον αφορούσαν», είναι το αποκαλυπτικό σημείο. Ο Παπαγεωργίου, με τα καλά και τα κακά του, φαίνεται ότι προσπαθούσε να τηρεί κάπως τις διαδικασίες. Αντίθετα, ο Ιωνάς ήθελε να επιβάλει τα δικά του συμφέροντα. Και δεν είχε ούτε έχει ενδοιασμούς από ότι μαθεύτηκε. Το ότι χρησιμοποίησε άτομο από το γραφείο του κ. Παπαγεωργίου για να διαρρέει πληροφορίες και μετά την προσέλαβε στο υπουργείο του, όπως αποκάλυψε ο αρχηγός της αστυνομίας, είναι από μόνο του αποκαλυπτικό του οτι δεν υπάρχουν ενδοιασμοί στον πόλεμο υπονόμευσης, που έχουν εξαπολύσει μερικοί. Όσοι δεν κατάλαβαν τί έγινε στην Κεντρική Τράπεζα, ιδού ακόμα ένα τεκμήριο – ο ίδιος ο αρχηγός της αστυνομίας κατήγγειλε ουσιαστικά ότι εξαγοράστηκε άτομο για να κατασκευάζονται ειδήσεις εναντίον του. Και αυτό αφορά βέβαια και τα ΜΜΕ, όπου κατέληγαν οι διαρροές.

Η αναφορά του κ. Παπαγεωργίου λ.χ. στην υπόθεση της Δρομολαξιάς τεκμηριώνει ακόμα περισσότερο τα όσα ακούστηκαν στις κασέτες, τις οποίες δημοσιοποίησε ο Πολίτης. Ουσιαστικά, ο Ιωνάς Νικολάου παραβιάζοντας όλες τις νομοθεσίες και σχετικές διαδικασίες -και είναι υπουργός δικαιοσύνης- ειδοποίησε αστυνομικό, για τον οποίο είχε εκδοθεί ένταλμα σύλληψης -μάλλον η αναφορά είναι για τον κ. Μούσκο η τον κ. Μιαμηλιώτη. Και προφανώς, τον ειδοποίησε γιατί είναι «δικός του» - και στο κράτος του Ιωνά το ρουσφέτι είναι ο νέος νόμος. Τον ειδοποίησε για να προετοιμάσει την ιστορία που θα έλεγε, να συντονιστεί με τον άλλο αστυνομικό κλπ. Τέτοιος υπουργός Δικαιοσύνης. Και τέτοια προετοιμασία στην κατασκευή υποθέσεων.

Το ότι αποκαλύφθηκε επίσης ότι ο κ. Ιωνάς άλλαξε και τη σύνθεση της ομάδας, η οποία θα έκανε τις ανακρίσεις για την οικονομία, ήταν επίσης εκφραστικό. Άλλωστε, ο κ. Ιωνάς είχε άμεση εμπλοκή στο διορισμό της επιτροπής Πική – η οποία υποτίθεται θα διερευνούσε και την κυβέρνηση, ενώ με βάση τον νόμο που είχε ψηφίσει και ο κ. Ιωνάς τον προηγούμενο χρόνο, αφού είχε διοριστεί από την κυβέρνηση δεν μπορούσε να τη διερευνήσει. Προσπάθησε από την αρχή να προστατεύσει τους «δικούς του» -και να έχει στοιχεία για να εκβιάζει σήμερα μερικούς- και σε εκείνο το θέμα. Όταν αποκαλύφθηκε η κομπίνα του διορισμού, λογικά, θα έπρεπε να παραιτηθεί. Αλλά μέχρι και το προεδρικό ήταν πια δεσμευμένο.

Η διακριτική προστασία του ΕΛΑΜ – και το σενάριο «εγώ εν τζαι…»
Στο θέμα του ΕΛΑΜ και της ακροδεξιάς  και πάλι ο κ. Νικολάου θα έπρεπε να είχε παραιτηθεί, αν λειτουργούσε ένα καθεστώς ευθιξίας. Όταν μέχρι και ο Α. Μιχαηλιδης του Φιλελευθέρου έγραψε ένα οργισμένο κείμενο εναντίον του ΕΛΑΜ την Παρασκευή, 28/3, τότε η «ζημιά» που είχε προκαλέσει η οργάνωση ήταν έκδηλη. Αλλά η οργάνωση δεν ήρθε από τον ουρανό. Ήταν εκεί σε πολλές εκδηλώσεις, στις οποίες συμμετείχαν στελέχη του ΔΗΣΥ. Βουλευτής του κόμματος μίλησε σε εκδηλώσεις τους. Ο Αρχιεπίσκοπος τους χρηματοδοτούσε σύμφωνα και με μαρτυρίες από τις έρευνες για τη Χρυσή Αυγή στην Ελλάδα. Και σύμφωνα με όσα είναι γνωστά, ο διορισμένος από την κυβέρνηση βοηθός Γενικός Εισαγγελέας ήταν και ο δικηγόρος τους. Ο κ. Ιωνάς Νικολάου έδειξε από την αρχή της θητείας του μια τάση για σαφή προκατάληψη υπέρ των «δικών του» – έστω και αν ασκούσαν βία. Όταν λ.χ. οπαδοί του ΑΠΟΕΛ προκάλεσαν επεισόδια την άνοιξη του 2013, ο κ. Νικολάου κατηγόρησε την αστυνομία. Όταν η αριστερά κατήγγελλε την ύπαρξη νεοφασιστικών κινήσεων, ο κ. Νικολάου δήλωνε ότι δεν υπήρχε τέτοιο πράγμα.. Φυσικα ήξερε και το συγκάλυπτε. Δεν ήταν μυστικά, ούτε οι ρητορικές της βίας, ούτε οι πρακτικές επιθέσεων -έστω και μεμονωμένων- σε αυτοκίνητα κλπ στην περιοχή του ΑΠΟΕΛ. Και μέλη της κυβέρνησης -όπως ο υπουργός εσωτερικών- έκαναν και δηλώσεις που ενίσχυαν ρατσιστικά στερεότυπα. Και η Γενική Εισαγγελία, που είναι τόσο «ευαίσθητη» σε άλλα θέματα, απάλλαξε το ΕΛΑΜ από τις κατηγορίες γιατί τα άρθρα του ποινικού κώδικα που αφορούν τις ασκήσεις για όπλα γιατί, λέει, δεν είναι γνωστές στο κοινό.. Το κλίμα ανοχής δεν ήταν τυχαίο. Η Δεξιά θα κινηθεί εναντίον του ΕΛΑΜ ή γενικά της ακροδεξιάς, μόνο όταν δει ότι κινδυνεύει να χάσει ψήφους σε εκλογές. Διαφορετικά, την αντιμετωπίζει σαν ενδεχόμενη δική της δεξαμενή οπαδών.

Άλλωστε, η προσπάθεια του ΕΛΑΜ να διακόψει εκδήλωση με τον κ. Ταλάτ δεν ήταν νέα – είχε προηγηθεί ανάλογη εκδήλωση στην Πάφο. Και όπως τεκμηρίωσε ο κ. Παπαγεωργίου, ο υπουργός ήξερε για το θέμα σχεδόν μια βδομάδα πριν. Αλλά θα τολμούσε ο Ιωνάς να τα βάλει με το ΕΛΑΜ και την υψηλή προστασία του; Φυσικά, δεν έκανε τίποτα. Και όταν η ελληνοκυπριακή κοινότητα έγινε ρεζίλι, αντί να βγει και να αναλάβει είτε ευθύνες, είτε να μιλήσει για το ΕΛΑΜ – θυμήθηκε τον αρχηγό αστυνομίας. Ούτε καν τον τοπικό αστυνομικό υπεύθυνο στη Λεμεσό; Ο Ιωνάς ήθελε την καρέκλα του αρχηγού αστυνομίας.

Ο κ. Ιωνάς Νικολάου θα έπρεπε να είχε ήδη παραιτηθεί, αλλά η δημόσια ζωή δεν λειτουργεί με τους νόμους ή τους κανόνες πια – είμαστε στην εποχή του ποιός έχει μεγαλύτερο «μέσο» προφανώς…και ποιός μπορεί να εκβιάσει περισσότερο
Το ότι δεν θα αναλάμβανε καμία ευθύνη ο κ. Νικολάου, έπρεπε να θεωρείται δεδομένο. Ήδη υπάρχουν τρία θέματα για τα οποία και νομικά και ηθικά θα έπρεπε να είχε παραιτηθεί.
  1. Το ζήτημα των αμπελοπουλιών έχει ήδη πάει και δικαστήριο και θα επανέρχεται νομικά και θεσμικά από την Ε.Ε. Ο Ι. Νικολάου εφάρμοσε την τακτική των ημετέρων και εκεί. Αφού το κόμμα του έχει ψηφοφόρους που διαμαρτύρονται για τα μέτρα προστασίας των πουλιών, τότε ο υπουργός φαίνεται ότι έδωσε οδηγίες για να μην ενισχύει η αστυνομία τους ακτιβιστές. Σε εκείνη την περίπτωση, ο υπουργός προσπάθησε να φορτώσει το θέμα στους ίδιους τους ακτιβιστές. Τελικά, αυτή η ρητορικη έχασε στο δικαστήριο.

  1. Το ζήτημα των αυτοκτονιών στις φύλακες, το περασμένο φθινόπωρο, έδειχνε και πάλι τις συνέπειες από τις ρητορικές του ρατσισμού, αλλά και την αδυναμία του κ. Νικολάου να εφαρμόσει στον εαυτό του τις ίδιες αρχές για τις οποίες φώναζε, όταν ήταν βουλευτής στην αντιπολίτευσης.

  1. Η προσωπική εμπλοκή του με ενδείξεις σύγκρουσης συμφερόντων στις υποθέσεις της έρευνας για την οικονομία -με κορυφαίο παράδειγμα τον διορισμό Πική- αλλά και στην υπόθεση της Δρομολαξιάς -και τη σχέση του με τον υπό διερεύνηση αστυνομικό- θα έπρεπε να είχαν οδηγήσει, ενδεχομένως, σε έρευνες για τη στάση και τις πράξεις του.

Και όταν η ελληνοκυπριακή κοινότητα έγινε ρεζίλι αντί να βγει και να αναλάβει είτε ευθύνες, είτε να μιλήσει για το ΕΛΑΜ – θυμήθηκε τον αρχηγό αστυνομίας. Ούτε καν τον τοπικό αστυνομικό υπεύθυνο στη Λεμεσό; Ο Ιωνάς ήθελε την καρέκλα του αρχηγού αστυνομίας.

Η κυπριακή οικονομία κρέμεται και πάλι από την τρίχα μιας τράπεζας.. «της Κύπρου» αυτή την φορά -αλλά οι πρωταγωνιστές και τα σενάρια θυμίζουν το παρελθόν


«Η κ. Γιωρκάτζη αναμένεται, σύμφωνα με «εκ των έσω» πληροφόρηση, να στηριχθεί σε μεγάλο βαθμό από τον Γιώργο Συρίχα, πρώην διευθυντή του γραφείου του διοικητή και στενό συνεργάτη τόσο του Αθανάσιου Ορφανίδη όσο και του Χριστόδουλου Χριστοδούλου» Μ. Περσιάνη, Καθημερινή, 16/3/2014, σελ. 4 Οικονομία [για τον διορισμό της Γιωρκάτζη στην Κεντρική Τράπεζα]

«Στο τέλος του περασμένου χρόνου 53% των δανείων [της Τράπεζας Κύπρου] ήταν μη εξυπηρετούμενα…ενώ τον Ιούνιο ήταν 36%», Economist, 8/3/2014


«Διαχωρισμό σε «καλή» και «κακή» εξετάζει η Τράπεζα Κύπρου. Συνέντευξη Χούριγκαν στο Reuters», Φιλελεύθερος 26/3/2014

Όσοι θυμούνται πώς συγκαλύφθηκαν τα σκάνδαλα και τα προβλήματα των τραπεζών από το 2009 μέχρι το 2012 – και πώς σε δυο μήνες (Μάιο-Ιούνιο 2012) οι δυο τράπεζες -η Λαϊκή και η Τράπεζα Κύπρου- ζήτησαν από το δημόσιο, περισσότερα από 10% του κυπριακού ΑΕΠ [2+ δις σε ένα ΑΕΠ 17 δις], θα έχουν αντιληφθεί ότι ζούμε  ξανά το ίδιο παιχνίδι λογοκρισίας και συγκάλυψης – με στόχο αυτή τη φορά, όχι την επιβολή ενός μνημονίου όπως τότε, αλλά την ταξική εφαρμογή του με την προσπάθεια να φορτωθεί η ζημιά στην κοινωνία και να γλιτώσουν οι μεγάλο-οφειλέτες.

Η Τράπεζα Κύπρου σαν Λαϊκή το 2012;... Δεν τα βγάζει πέρα, και το πρόβλημα είναι πάντα το ίδιο: οι μεγάλο-οφειλέτες, οι "επιχειρήσεις", η φούσκα των ακινήτων της προηγούμενης δεκαετίας, όταν ο Συρίχας ήταν και πάλι ντε φάκτο επικεφαλής
 Η κυβέρνηση με την εκβιαστική παραίτηση του κ. Δημητριάδη επανέφερε κατ’ αρχήν ξανά στον έλεγχο της Κεντρικής, αυτούς ακριβώς που συγκάλυπταν τα προβλήματα και ασκούσαν ελλιπή εποπτεία την περίοδο 2009-12. Το ότι μάλιστα ο κ. Χριστοδούλου μπορεί να οδηγηθεί και σε δικαστήριο για την υπόθεση Βγενόπουλου, αλλά ο στενός του συνεργάτης ο κ. Συρίχας θα είναι και πάλι ο ντε φάκτο διοικητής της Κεντρικής, ίσως να είναι από μόνο του αποκαλυπτικό. Αλλά το ότι η Τράπεζα Κύπρου τελικά, μετά από τόσες παρεμβάσεις της κυβέρνησης δεν φαίνεται να τα καταφέρνει -το ποσοστό του 53% μη εξυπηρετούμενων θεωρείται πρωτοφανές- είναι επίσης αποκαλυπτικό. Από τον περασμένο Μάρτιο, η κυβέρνηση ακολουθώντας τις επιθυμίες των μεγαλομετόχων της Τράπεζας Κύπρου αρνήθηκε τη λογική, τότε, εισήγηση να χωριστούν και οι δυο προβληματικές τράπεζες σε «κακή» και «καλή». Έτσι, προτιμήθηκε να βυθιστεί η Λαϊκή και να γίνει προσπάθεια να σωθεί η Τράπεζα Κύπρου. Στις τότε κατασκευασμένες υστερίες των ΜΜΕ, κατηγορείτο ο Π. Δημητριάδης ότι είχε υιοθετήσει την εισήγηση για διαχωρισμό και των δυο τραπεζών σε «καλή» και «κακή». Ένα χρόνο μετά και ύστερα από τόσες υστερίες που τον οδήγησαν σε αποχώρηση, ο διορισμένος εκτελεστικός σύμβουλος της Τράπεζας Κύπρου επαναφέρει την εισήγηση. Και φυσικά, την επομένη οι προσκείμενοι στους μεγαλοκαταθετες διαμήνυσαν στο Φιλελεύθερο ότι η εισήγηση «ήταν κεραυνός εν αιθρία». Διότι, ουσιαστικά, τώρα πια η επιβίωση της Τράπεζας Κύπρου είναι το ίδιο αμφίβολη με εκείνη της Λαϊκής όλο το 2012. Η Λαϊκή υπήρξε το 2012 ο βασικός μοχλός εκβιασμού και για την τρόικα, αλλά και για την τελική συμφωνία μαζί της τον Νοέμβριο του 2012. Τότε, ο νυν πρόεδρος και η πλειοψηφία των ΜΜΕ πίεζαν για συμφωνία -σχεδόν με οποιοδήποτε κόστος- διότι κινδύνευε.. μια τράπεζα. Ούτε καν το όνομα «Λαϊκή» δεν αναφερόταν, άσχετο αν το ήξεραν όλοι οι εμπλεκόμενοι. Στο δημόσιο λόγο ήταν κάτι λογοκριμένο. Έτσι και σήμερα η Τράπεζα Κύπρου. Έχει γίνει, ήδη, ο βασικός μοχλός εσωτερικών εκβιασμών για να προωθηθεί ένα μνημόνιο που είναι ταξικά βολικό για τους μεγάλο-οφειλέτες της τράπεζας. Αυτούς, δηλαδή, που αντλούσαν τα δάνεια σε εκατοντάδες εκατομμυρίων. Όπως έγραψε ο Φιλελεύθερος την Τετάρτη 26/3 -σε ένα κείμενο μάλλον προετοιμασίας για τις ανάγκες των τραπεζών- οι επιχειρήσεις οφείλουν 14,2 δις, τα οποία είναι προβληματικά. Και ο τομέας των περισσότερων από αυτά τα δάνεια πάει πίσω στην εποχή που έκανε κουμάντο ο Συρίχας με το Χριστοδούλου και τον Ορφανίδη – στη φούσκα των ακινήτων:
«Το μεγαλύτερο πλήγμα στα δανειακά χαρτοφυλάκια των τραπεζών προέρχεται από τους επιχειρηματίες ανάπτυξης γης, οι οποίοι έχουν συσσωρεύσει χρέη δισεκατομμυρίων, που αδυνατούν να αποπληρωσουν σήμερα. Στις κατασκευές, το 66.15% των δανείων που παραχωρήθηκαν, δηλαδή 4,7 δις δεν εξυπηρετούνται, ενώ ποσοστό 47.16% των δανείων είναι προβληματικά και στον τομέα της διαχείρισης ακίνητης περιουσίας.»

Έρχονται και τα stress tests
Αν αναζητήσει κάποιος και άλλα αίτια, πέρα από την υπόθεση Λούτσιου και την προσπάθεια να εξυπηρετηθούν οι μεγαλοκαταθέτες των τραπεζών, για την απομάκρυνση του Π. Δημητριάδη, τα «τεστ αντοχής» της ΕΚΤ ίσως να είναι επεξηγηματικά. Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Economist πριν δυο βδομάδες, η Τράπεζα Κύπρου τελείωσε το χρόνο πέρσι με 53% μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Αυτό είναι αποτέλεσμα του γεγονότος ότι η κυβέρνηση και η τρόικα μετά το κούρεμα προσπαθούν να μεταφέρουν στην πλειοψηφία της κοινωνίας το κόστος της κρίσης διότι μια μικρή ελίτ επιχειρηματιών ελέγχει την κυβέρνηση και πιέζει για να μην εστιαστεί πάνω της η προσπάθεια διάσωσης της Τράπεζας Κύπρου. Αυτή η ομάδα οφείλει 6 δις και σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις έχει και κεφάλαια στο εξωτερικό σε περίπτωση «έκτακτης ανάγκης». Μερικοί, σύμφωνα με δημοσιεύματα, έφεραν κάποια κεφάλαια για να κάνουν κάποιες πληρωμές, αλλά είναι μάλλον φανερό ότι η Τράπεζα Κύπρου δεν θα τους αγγίξει. Απλώς θα κάνει βαρύγδουπες δηλώσεις και θα ψάχνει τρόπους να τους εξυπηρετήσει. Ιδιαίτερα αφού η κυβέρνηση είναι έρμαιο και των ιδιοκτητών των ΜΜΕ, που έχουν άμεσα συμφέροντα να μην στραφεί στην αστική τάξη η προσπάθεια διάσωσης της τράπεζας.

Η απόπειρα να μεταφερθεί η ζημιά των επιχειρήσεων και των τραπεζών στην πλειοψηφία της κοινωνίας
Αξίζει, επίσης, να δει κάποιος και τα συγκριτικά δεδομένα σε σχέση με το σενάριο της PIMCO. Η ύφεση που πρόβλεψε η PIMCO είναι περίπου η ίδια με αυτήν που είχαμε – πρόβλεψε 5.2% ύφεση και είχαμε 5.4%. Αυτή η ύφεση είναι σαφώς πιο χαμηλή από την πρόβλεψη της τρόικα [8.7%] μετά το κούρεμα.[1] Αλλά το επόμενο στάδιο και οι αντοχές της οικονομίας - στην κατανάλωση λ.χ.- αλλά και λόγω των διεθνών εξελίξεων (πωώς και πόσο θα επηρεάσει η ουκρανική κρίση την Κύπρο – ιδιαίτερα τον τουρισμό, αλλά και το τραπεζιτικό σύστημα) θα καθορίσουν τον επόμενο χρόνο: η PIMCO πρόβλεψε ύφεση 2.3%, ενώ οι παρούσες προβλέψεις κινούνται σε ύφεση από 4.8% μέχρι και 5+%.

Ο βασικός τομέας διαφοροποίησης είναι η ανεργία, η οποία ξεπέρασε και το σενάριο της PIMCO [13.8% το 2013] και έφτασε στο 17%. Και αυτό είναι η βασική ένδειξη ότι το κόστος μεταφέρεται στην κοινωνία – αλλά αυτή η μεταφορά λειτουργεί σαν μπούμερανγκ, αφού η έλλειψη εισοδημάτων οδηγεί στην αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Όταν δεν αγγίζει κάποιος τα μεγάλα δάνεια, διότι οι εκπρόσωποι των μεγαλο-οφειλετών ελέγχουν και το ΔΣ της τράπεζας -για αυτό άλλωστε έγινε και η επίθεση ενάντια στον κ. Δημητριάδη- και τα ΜΜΕ, οδηγείται αναπόφευκτα σε αυτόν το φαύλο κύκλο.

Το επόμενο στάδιο, μετά τα «τεστ αντοχής», θα είναι να αναζητήσουν στήριξη από τους μετόχους και από ιδιώτες οι τράπεζες. Σε περίπτωση που η κεφαλαιακή βάση των κυπριακών τραπεζών συνεχίσει να υποχωρεί, τότε μάλλον θα πρέπει να γίνει ένα νέο κούρεμα ή θα υιοθετηθούν οι απόψεις για διαχωρισμό της τράπεζας – είτε σε «καλή»-«κακή», είτε σε «εμπορική»-«κτηματική». Ήδη, τα διεθνή οικονομικά ΜΜΕ σπρώχνουν την ιδέα μιας κρατικής «κακής» τράπεζας. Η οποία μπορεί να μεταφέρει το κόστος στους φορολογούμενους. Και εδώ θα πρέπει να αρχίσει η κοινωνία να συνειδητοποιεί ότι μπορεί, τελικά, το παιχνίδι να οδηγήσει σε πίεση να φορτωθεί η πλειοψηφια των πολιτων το κόστος των μεγαλοοφειλετων.

Το μεγάλο ζητούμενο αυτή την στιγμή είναι οι εκποιήσεις και το ζήτημα της πρώτης κατοικίας - το οποίο είναι αποκαλυπτικό της μεγάλης εικόνας. Ο υπουργός οικονομικών, σίγουρα, δεν θέλει να στερήσει από τις τράπεζες αυτό τον τρόπο μείωσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων και άντλησης κεφαλαίων. Για αυτό προσπαθεί να καθυστερήσει την πρωτοβουλία της Βουλής για προστασία της πρώτης κατοικίας. Αν προστατευθεί η πρώτη κατοικία, τότε αναπόφευκτα η εστίαση για τα μη εξυπηρετούμενα θα πάει στους μεγάλο-οφειλέτες στο τομέα των «επιχειρήσεων ανάπτυξης γης». Και έτσι, ψάχνει τρόπο να κρατήσει στην ίδια ομάδα την πρώτη κατοικία και τους μεγαλο-οφειλέτες. Αυτό ήταν και το κόλπο με την ανακήρυξη, πέρσι την άνοιξη, από τα πειθήνια ΜΜΕ, της Τράπεζας Κύπρου -και όλων των δανείων της- σε «εθνική υπόθεση».

Η Ιρλανδία είναι ένα ενδιαφέρον συγκριτικό παράδειγμα. Ακόμα και τώρα που ολοκληρώθηκε η επιτήρηση της τρόικα, η Τράπεζα της Ιρλανδίας, ανακοινώνει επιτυχίες στη μείωση των ζημιών της: οι απώλειες από 1.5 δις το 2012 έπεσαν στα 529 εκατ. Για τόσα χρήματα, όμως, η Τράπεζα Κύπρου μας έριξε στο μηχανισμό στήριξης, όταν ήρθε στο τέλος του Ιούνη του 2012 και ήθελε μισό δις στήριξη για την ανακεφαλαιοποίηση.






[1] Τη συγκριτική αναφορά είχε η Χαραυγή την Κυριακή 23/3/2014, σελ. 14

Το Κυπριακό στον άξονα Ουκρανία - Τουρκία-Παλαιστίνη -τρεις ειδήσεις που δείχνουν το background και το πλαίσιο



Αυτή τη βδομάδα υπήρξαν τρεις φαινομενικά άσχετες ειδήσεις: ο ρώσος πρέσβης στην Κύπρο έκανε μια δυναμική παρέμβαση, ασκώντας κριτική στην ταύτιση της κυβέρνησης με τους δυτικούς -και άφησε αιχμές και για την οικονομική και πολιτική στήριξη της Μόσχας- ο Ερτογάν στην Τουρκία βρίσκεται στο επίκεντρο μιας διευρυνόμενης σύγκρουσης -με φανατικούς οπαδούς, αλλά και ένα μέτωπο αντιπάλων που γίνεται όλο και πιο εχθρικό- ενώ διέρρευσαν πληροφορίες ότι θα επισκεφθεί την Κύπρο ο υπουργός εξωτερικών των ΗΠΑ -ο υπουργός που μέχρι τώρα αναζητούσε χωρίς ελπίδα κάποια «επιτυχία» στις συνομιλίες για το παλαιστινιακό.

Το εύθραυστο και ευμετάβλητο πια γεωπολιτικό σύνορο Ανατολής – Δύσης στην Ευρωασία

Η εστίαση όσων προετοιμάζουν την επικοινωνιακή πολιτική για την αποδοχή της λύσης -διότι είναι σαφές ότι  μπαίνει σε εφαρμογή και μια τέτοια διαδικασία- επικεντρώνεται τώρα στα εσωτερικά θέματα. Και κατά συνέπεια θα δοθεί έμφαση στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Αυτή η πολιτική, παρά την αναγκαιότητα της, παραβλέπει ότι το κυπριακό είναι κατά βάση αποτέλεσμα εξωτερικών παραμέτρων και το κυπριακό είναι θέμα που αφορά το ευρύτερο σύνορο, που συνθέτει ο χώρος που ξεκινά από την Παλαιστίνη -ένα νευραλγικό κέντρο της ανατολικής-δυτικής διασταύρωσης- το οποίο προχωρά στα Βαλκάνια -συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας- και φτάνει, σήμερα, βόρεια στην Ουκρανία. Η έκρηξη στην Ουκρανία δεν είναι κατ’ ανάγκη διαφορετική από ότι συμβαίνει στην Παλαιστίνη ιστορικά και πρόσφατα στη Συρία, και όπως φάνηκε, και με τις δικαιολογημένες ρωσικές αναφορές, και με την υπόθεση του Κοσόβου στα Βαλκάνια. Αυτό που συμβαίνει, και οξύνεται σε περιόδους κρίσης, είναι ότι αυτό το σύνορο ήταν ανέκαθεν διαφιλονικούμενο στην Ανατολική Μεσόγειο και η διαμάχη διευρύνθηκε, αρχικά, στα Βαλκάνια την δεκαετία του 1990 και τώρα έφτασε και στο Κίεβο. Είτε σαν νέο ψυχρό πόλεμο το δει κάποιος, είτε σαν «ηγεμονικό πόλεμο» το θέμα είναι ότι γύρω από αυτό το μεγάλο γεωπολιτικό σύνορο, οι εξελίξεις πια σε όλο του το μήκος επηρεάζουν τα δεδομένα συνολικά. Διότι είναι πια ανοικτό μέτωπο.


Η Ρωσία μιλά από την Κύπρο για την Ουκρανία γιατί τα συμφέροντα της είναι και εδώ.
Τα δεδομένα ήταν εκεί αυτήν τη βδομάδα. Από τη μια, ο ρώσος πρέσβης έκανε μια σαφή επίπληξη την κυπριακή κυβέρνηση ότι ταυτίζεται με τους δυτικούς στο θέμα της Ουκρανίας. Και το ότι το έκανε μέσω του Μέγα της εκκλησίας, είναι ενδιαφέρον. Και όλα τα κόμματα, πλην  ΔΗΣΥ, συμφώνησαν μαζί του. Και η σπόντα που άφησε για τις ρωσικές εταιρείες, που εμπλέκονται στο τομέα της ενέργειας αφορούσε και το συγκεκριμένο θέμα -του φυσικού αερίου- αλλά και τη γεωπολιτική ταύτιση της Κύπρου. Και η κρίση στο βόρεια σημείο του συνόρου εμπλέκει και την κυπριακή οικονομία, αλλά και το κυπριακό, διότι η ουκρανική κρίση απειλεί και την κυπριακή οικονομία -λόγω των ρωσικών κεφαλαίων και του τουρισμού- αλλά και την στήριξη των ελληνοκυπρίων και της Κυπριακής Δημοκρατίας στον ΟΗΕ.

Σε αυτό το πλαίσιο, το παιχνίδι που παίζεται στην Τουρκία είναι ανάλογο. Είναι σαφές ότι ο κ. Ερτογάν αποκάλυψε ένα  αυταρχικό εαυτό. Αλλά, όπως έδειξε και η μαζική εκδήλωση στην Κωνσταντινούπολη -οι αναφορές μιλούσαν για «εκατοντάδες χιλιάδες»- ακόμα και αν χάσει τις εκλογές έχει ένα φανατικό ακροατήριο. Όπως όταν κατηγορήθηκε ο Α. Παπανδρέου στην Ελλάδα. Τελικά, επανήλθε και έκλεισε την ζωή του με ποσοστά άνω των 40%. Αυτό που είναι ενδιαφέρον είναι πώς θα διαμορφωθει εσωτερικά η πολυαρχία στην Τουρκία, αλλά και πως θα κινηθεί διεθνώς αυτή η περιφερειακή πια δύναμη. Και αυτό είναι μια παράμετρος που δεν μπορεί να αγνοηθεί, αν δει κάποιος τα δεδομένα στο ευρύτερο σύνορο. Διότι μπορεί να είναι αυταρχικός ο Ερτογάν, αλλά ταυτόχρονα κινητοποιεί και συνδέει δυο ρεύματα στην τουρκικη κοινή γνώμη – τον ισλαμισμό και τον τουρκισμο. Και αυτά τα δυο ρεύματα έχουν μια τάση αυτονόμησης από τη Δυση. Άλλωστε μερικές από τις κατηγορίες εναντίον του είναι σαφώς «δυτικές ανησυχίες» - έσπαζε το εμπάργκο εναντίον του Ιράν και πρόσφατα κινήθηκε προς την αγορά κινεζικού στρατιωτικού εξοπλισμού. Αλλά και οι αντίπαλοι του Ερτογάν (είτε είναι οι σοσιαλδημοκράτες κεμαλιστές, είτε οι εθνικιστές – ακόμα και οι κούρδοι) κουβαλούν, επίσης, μια κληρονομιά «αυτονομίας» από τη Δύση. Σε αυτό το πλαίσιο, αν δει κάποιος την Τουρκία σαν μια περιφερειακή δύναμη, με εσωτερικές δημοκρατικές διαδικασίες -που θα επιτρέπουν να εκφράζεται κάπως η κοινή γνώμη- θα διεκδικεί στο μέλλον ένα ευρύτερο χώρο επιρροής – με ό,ποιο πρωθυπουργό και ό,ποια κυβέρνηση. Σε αυτό το πλαίσιο, όπως έδειξε η κρίση βορειότερα, αν μια χώρα δεν έχει ισχυρή εξωτερική βοήθεια τότε παγιδεύεται – είτε είναι πραξικοπηματίας στο Κίεβο, είτε διαδηλωτής υπέρ της απόσχισης στην Κριμαία.


Οι αμερικανοί περίμεναν και περιμένουν κάτι στο παλαιστινιακό.. αλλά..
Μπορεί το κυπριακό να είναι ένα άλλο πρότυπο – αλλά ακριβώς γιατί είναι συνοριακό σημείο πολλαπλών παικτών
Το σημείο που ενδιαφέρει περισσότερο ως προοπτική την Κύπρο, είναι βέβαια το παλαιστινιακό, παρά το ότι εκεί επιλέγηκε το σενάριο των δυο κρατών. Η Κύπρος είναι η μόνη χώρα, στην οποία υπάρχουν οι εσωτερικές, εν δυνάμει, συνθήκες για ενοποίηση σε ένα καθεστώς συνύπαρξης και αυτονομίας. Άρα, όπως λέγεται από την δεκαετία του 1990, μπορεί να είναι και εν δυνάμει πρότυπο. Το ζήτημα είναι ποιές είναι οι διεθνείς συνθήκες που πρέπει να διαμορφωθούν για να μπορέσει να λειτουργήσει η εσωτερική ισορροπία. Αναπόφευκτα, για τους ελληνοκύπριους τουλάχιστον, χρειάζεται η παρουσία της Ρωσίας ως την άλλης μεγάλης δύναμης, στην οποία μπορεί να καταφύγουν οι  ελληνοκύπριοι σε περίπτωση «πραξικοπήματος στο Κίεβο» -μιας παράνομης πολιτικής κίνησης στο διεθνές πλαίσιο- στην περιοχή. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι από μόνη της ικανή – και ήταν σαφές στην ουκρανική κρίση, όταν οι υπουργοί εξωτερικών της υπέγραφαν συμφωνία με τον Γιαννούκοβιτς και τους ρώσους στις 21 Φεβρουαρίου και την επομένη οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες με τους ακροδεξιούς σαν τάγματα εφόδου, ανέτρεψαν την συμφωνία με το πραξικόπημα των ενόπλων.

Η επίσκεψη του Κέρρυ έρχεται σε μια περίοδο που οι ΗΠΑ νιώθουν την όλη περιοχή να είναι σε μια ρευστότητα και οι ίδιοι να μην έχουν ένα σταθερό σύμμαχο. Τα εμιράτα του Κόλπου αυτονομούνται, το Ισραήλ έχει μια κυβέρνηση που αφήνει αιχμές κατά των ΗΠΑ, η Τουρκία βρίσκεται σε αναταραχή, και σε διαμάχη με το Ισραήλ και ο μέχρι πρόσφατα φιλοδυτικός, υποτίθεται, ηγέτης της, αναπτύσσει ένα έντονα αντί-δυτικό λόγο. Η Κύπρος είναι μια κάποια ελπίδα.


Ουκρανία: Εκεχειρία στο σύνορο



Η προσχώρηση της Κριμαίας στη Ρωσία έγινε με γρήγορους ρυθμούς. Ενώ αρχικά οι αναφορές μιλούσαν για μια περίοδο ενός χρόνου, η ρωσική κυβέρνηση αποφάσισε να ολοκληρώσει τη διαδικασία σε λιγότερο από δυο βδομάδες. Η Δύση συνέχισε να παρακολουθεί αμήχανα. Η έκδοση του Economist ήταν ενδεικτική – ο τίτλος στο εξώφυλλο ήταν «The new world order” [η νέα παγκόσμια τάξη] και η φωτογραφική αναπαράσταση ήταν ένα μοντάζ με το μυώδες σώμα του Πο;yτιν σε ένα τανκ να περνά ένα σύνορο που έλεγε ότι η «Δύση» θα του έκανε παρατήρηση για την «αταξία». Όπως φαίνεται και στο εσωτερικό του περιοδικού, η απογοήτευση για την άνεση, με την οποία αποσχίστηκε η Κριμαία, και η αδυναμία, και απροθυμία, της Δύσης να αντιδράσει ήταν έντονη. Στο εκδοτικό σχόλιο, το οποίο έμοιαζε με μια έκκληση σε όλους -μέχρι και την Κίνα θυμήθηκε το έντυπο του βρετανικού χρηματιστικού κεφαλαίου- να σταματήσουν τη Ρωσία, η παρατήρηση ήταν αποκαλυπτική: «Δυστυχώς, πολύ λίγοι κατανοούν..» [πόσο κακός υποτίθεται ότι είναι ο Πούτιν]. Και ως απόδειξη στα μέσα της βδομάδας ήρθε μια δημοσκόπηση από τη Γερμανία, που έδειχνε ότι 54% θεωρούσε την απόσχιση της Κριμαίας και την κίνηση προς την Ρωσία λογική. Το ποσοστό των αμερικανών που δεν θεωρεί ότι πρέπει να επέμβουν οι ΗΠΑ είναι ακόμα πιο ψηλό – 61% http://www.cbsnews.com/news/poll-most-say-us-doesnt-have-a-responsibility-in-ukraine/

Στην Ουκρανία και την Κριμαία, τα γεγονότα κινήθηκαν με ανάλογους ρυθμούς. Στην Κριμαία οι βάσεις του ουκρανικού Στρατού παραδόθηκαν ή καταλήφθηκαν από τις μονάδες αυτοάμυνας της περιοχής και τις ανάλαβε ο ρωσικός στρατός. Από τους στρατιώτες, μόλις 2000 επέλεξαν να επιστρέψουν στην Ουκρανία – ενδεικτικό του ότι οι μεγάλη πλειοψηφία ήταν από την Κριμαία.


Στην ίδια την Ουκρανία, μετά από τους ψευτοπαλληκαρισμούς, η πραξικοπηματική κυβέρνηση χαμήλωσε τους τόνους. Διέρρευσε ένα τηλεφώνημα της Τιμοσιένκο με τη γνωστή σάλτσα -«θα πάρω ένα όπλο και τους δείξω τους γαμημένους τους ρώσους»-ενδεικτικό της ρητορικής των φιλοδυτικών. Η πιο ενδιαφέρουσα εξέλιξη ήταν η δολοφονία ενός από τους πιο βίαιους ηγέτες της ακροδεξιάς. Δολοφονήθηκε στη δυτική Ουκρανία. Σε ένα πρόσφατο βίντεο είχε πει ότι οι νέες αρχές του Κιέβου -τις οποίες έφερε και ο ίδιος στην εξουσία- αποφάσισαν να το δολοφονήσουν. Τελικά, η αστυνομία ανέλαβε την ευθύνη του θανάτου του με τη δικαιολογία ότι αντιστάθηκε σε έρευνα. Είναι πιθανό – αν οι δυτικές πιέσεις άρχισαν, ήδη, να διευρυνόνται για την αποστασιοποίηση του πραξικοπήματος  από τους πιο ακραίους του νεοναζιστικού τομέα. Αλλά πέρα από τους παλληκαρισμούς είναι ήδη γνωστό ότι σύντομα θα έρθει και η δεύτερη ρωσική κίνηση σε σχέση με το φυσικό αέριο. Και συνεχίζονται οι κινητοποιήσεις στην ανατολική Ουκρανία.


Η επόμενη κίνηση
Το σαββατοκύριακο συνεχίστηκαν οι μαζικές εκδηλώσεις στην ανατολική και νότια -με κέντρο την Οδησσό– Ουκρανία με κινητοποιήσεις ενάντια στο πραξικόπημα στο Κίεβο.  http://rt.com/news/east-ukraine-rallies-referendum-701/
Τα αιτήματα ήταν δυο ειδών: είτε δημοψήφισμα για απόσχιση των περιοχών , είτε δημοψήφισμα για διευρυμένη αυτονομία. Το ότι ουσιαστικά η ανατολική και νότια Ουκρανία είναι σε ένα καθεστώς ντε φάκτο αυτονομίας φάνηκε και από το γεγονός ότι δυτικοί απεσταλμένοι άρχισαν να πηγαίνουν στις ανατολικές περιοχές για να συζητήσουν το εκεί κλίμα. Και το Κίεβο είναι δικαιολογημένα τρομοκρατημένο γιατί αν επικρατήσουν και στην ανατολική Ουκρανία, αιτήματα όπως στην Κριμαία θα χάσει και την ό,ποια βιομηχανία, αλλά και τις ελάχιστες δικές της πηγές ενέργειας  που βρίσκονται στην ανατολή. Και η ιστορική σχέση μερικών πόλεω,ν όπως το Χάρκοβο, το Ντόνεσκ και η Οδησσός, με τη ρωσική εμπειρία είναι εμφανής πια στους δρόμους, καθώς τα πλήθη μαζεύονται κάτω από το άγαλμα του Λένιν, κρατώντας ποικίλες σημαίες, ρωσικές, σοβιετικές, τοπικές.

Η ανησυχία για την επέκταση της ρωσικής δυσφορίας και «αφύπνισης» είναι διάχυτη όμως. Ήδη στο Reuters υπήρχε αναφορά για ‘Disquiet΄ στις Βαλτικές δημοκρατίες σε σχέση με τις ρωσικές μειονότητες (http://www.reuters.com/article/2014/03/23/us-ukraine-crisis-russia-insight-idUSBREA2K07S20140323), Στη Λετονία και την Εσθονία, οι ρωσόφωνοι πληθυσμοί είναι γύρω στα 35-40% και 25% αντίστοιχα και ένα μεγάλο μέρος αυτού του πληθυσμού δεν έχουν δικαίωμα ψήφου. Είναι ο ευρωπαϊκός ρατσισμός κρυμμένος στη γωνία – πολίτες που δεν έχουν δικαίωμα ψήφου. Στην αναφορά του Reuters υπήρχε το συνηθισμένο κλισέ ότι είναι περισσότερο οι ηλικιωμένοι που νοσταλγούν τη Ρωσία, αν και ο τόνος, όπως και ο τίτλος, του κειμένου εξέφρασε μια ανησυχία που προσπαθούσε να την καλύψει με επιλεκτικές αναφορές. Άλλωστε και στην Κριμαία και στην ανατολική Ουκρανία, γενικά, με ένα εντυπωσιακό τρόπο οι αρχικές αναφορές για την εξέγερση των ρωσόφωνων ή ρωσόφιλων, ή έστω αυτών που ήταν ενάντια στο πραξικόπημα, εστίαζαν μόνο σε ηλικιωμένους, ενώ όταν η κάμερα έδειχνε τους φιλοδυτικούς εστίαζε πάντα σε νεαρές. Οι κώδικες της διαφήμισης και της λογοκρισίας είναι, πια, κοινοί. Το Economist είναι ακόμα σε τέτοιο reality denial, που δεν είχε καν αναφορά στο δημόσιο ξυλοδαρμό του επικεφαλής της ουκρανικής τηλεόρασης από ακροδεξιούς – και στο εκδοτικό του επαναλάμβανε τα κλισέ ότι ο Πούτιν fabricated/κατασκεύαζε τις πληροφορίες σε Ουκρανούς φασίστες. Τα δυτικά ΜΜΕ πιάστηκαν με τα χέρια στη σκανδάλη και η εξαπάτηση ήταν μέρος του θεάματος. Τί να πουν τώρα πια; Θα πρέπει να προλάβουν τα χειρότερα. Οπότε, μια εκτέλεση ενός ηγέτη των ενόπλων ακροδεξιών στη δυτική Ουκρανία, είναι και αυτό μια κάποια δικαιολογία.

Τί έχασαν στην Κριμαία
Σε ένα περιθωριακό κείμενο, το BBC υπενθύμισε ότι και στις αρχές της δεκαετίας του 1990 [το 1994] ο πληθυσμός της Κριμαίας αντέδρασε και ήθελε απόσχιση από την Ουκρανία. http://www.bbc.com/news/world-europe-26681653
Τότε, μάλιστα, ο εκλεγμένος, με βάση το σύνταγμα, πρόεδρος της περιοχής πήγε στη Ρωσία και ζήτησε βοήθεια και ένωση. Τότε, όμως, εκεί ήταν Γέλτσιν, ο yes-man της Δύσης. Έτσι, εκείνη η εξέγερση απέτυχε, και το Κίεβο χωρίς πολλά λόγια άλλαξε και το καθεστώς της Κριμαίας και καθαίρεσε τον τότε πρόεδρο. Το BBC μάλλον νοσταλγούσε εκείνη την περίοδο με τον Γέλτσιν. Τώρα, όμως, τα πράγματα ήταν διαφορετικά. Και η σύγκριση του Πούτιν, όχι μόνο με τον Γέλτσιν, αλλά και με τον Γκορμπατσόφ δείχνει το μέγεθος της ανικανότητας του δεύτερου, ο οποίος έχοντας στα χέρια του μια υπερδύναμη, την παρέδωσε για να έχει την αποδοχή των δυτικών. Ο Πούτιν έκανε την ανάποδη κίνηση και είναι σαφές ότι έχει κερδίσει σε ένα ευρύτερο παιχνίδι δημοτικότητας.

Η Κριμαία δεν είναι, όμως, μόνο ένα αντίβαρο για το πραξικόπημα στο Κίεβο -και άρα προειδοποίηση για την ευρύτερη περιοχή της ανατολικής και νότιας Ουκρανίας- είναι και ο καθοριστικός χώρος για έλεγχο της Μαύρης Θάλασσας. Ιδού ο χάρτης με την ΑΟΖ:
Η περιοχή στα δεξιά ανήκει στη Ρωσία επίσης, ενώ σχεδόν τα μισά παράλια της Γεωργίας, που βρίσκεται πιο δεξιά στο χάρτη, είναι η αυτόνομη περιοχή της Αμπχαζίας, η οποία είναι επίσης ταυτισμένη με τη Ρωσία.



Ουσιαστικά, η Ουκρανία έχασε τα 5 από τα 18 gas fields και μια ενδεχόμενη απόσχιση των ανατολικών περιοχών θα της στοιχίσει τουλάχιστον 50% από ότι είχε πριν την κρίση. Όσο για τους αγωγούς, η Ρωσία έχει ήδη αναπτύξει το βόρειο αγωγό και κτίζει τον νότιο, ενώ μια από τις μεγάλες εταιρείες της, η Rosneft, κινείται ήδη προς τον επαναπροσδιορισμό των εξαγωγών προς Ασία, ενώ τα αντίμετρα των ρώσων για τις δυτικές κυρώσεις είναι πιθανό να αγγίξουν και τις εισαγωγές – την μετατόπιση, δηλαδή, των βασικών γεωργικών εισαγωγών σε στρατηγικούς εταίρους εκτός Δύσης.

Η παραίτηση του υπουργού άμυνας της Ουκρανίας ήταν εν μέρει αποκαλυπτική του σχεδίου που απέτυχε – εκ μέρους των δυτικών. Ο στρατιωτικός, ο οποίος είχε διοριστεί επικεφαλής του υπουργείου άμυνας, δεν ήταν κάποιος τυχαίος. Τα προηγούμενα χρόνια θεωρείτο ένας παράγοντας που κατασκεύαζε εκστρατεία ενάντια στην παρουσία του ρωσικού στόλου εκεί. Κατά συνέπεια ο διορισμός έδειχνε ότι η πραξικοπηματική κυβέρνηση, όχι μόνο ανησυχούσε για την Κριμαία, αλλά μάλλον είχε και τα δικά της πλάνα να κάνει τη ζωή του ρωσικού στόλου δύσκολη. Τελικά, τους πρόλαβε η εξέγερση και ο υπουργός παραιτήθηκε γιατί δεν έγινε τίποτα. Αξίζει να σημειωθεί ότι ανήκει στο ακροδεξιό κόμμα Σβόμποντα, το οποίο αντλεί τις ρίζες του από τον νέο-ναζισμό.


Ο εφιάλτης της Δύσης
Ενώ η διεθνής προσοχή ήταν στραμμένη στην Ουκρανία και την Κριμαία, στην Ιταλία, στην περιοχή της Βενετίας έγινε ένα δημοψήφισμα -στο οποίο συμμετείχαν δυο εκατομμύρια σύμφωνα με τους οργανωτές- για την απόσχιση της περιοχής από την Ιταλία.

Το θέμα, βέβαια, δεν είναι νέο, αφού με βάση ανάλογα αιτήματα οικοδομήθηκε και η Λίγκα του Βορρά. Εκείνο, όμως, κατέληξε δεξιό και ακροδεξιό κόμμα, ενώ το δημοψήφισμα στη Βενετία ήταν πιο ανοικτό πολιτικά και ιδεολογικά. Φυσικά, τα δυτικά ΜΜΕ το έθαψαν, αφού ξέρουν ότι σύντομα το ζήτημα της αυτονομίας και της απόσχισης θα εξαπλωθεί στη δυτική Ευρώπη. Η πόρτα που άνοιξαν οι δυτικοί με το Κόσοβο θα έρθει αναπόφευκτα να τους βρει – όπως έδειξε έστω και προκαταρκτικά η Κριμαία. Ήδη βρίσκονται στην πρώτη γραμμή τα ζητήματα της ανεξαρτησίας της Σκωτίας και της Καταλονίας. Και αν υπήρχε ένα σημείο, όπου η κίνηση του Πούτιν με τη γρήγορη αποδοχή της Κριμαίας, έμοιαζε με τσεκ ματ, ήταν ακριβώς αυτό – πέρα από την απόκτηση της πιο πολύτιμης ίσως περιοχής της Ουκρανίας – ότι άνοιξε το δρόμο για τις αποσχίσεις.



Πόσες Ευρώπες υπάρχουν; Μια νομισματική ένωση και τρεις ζώνες



Για την Ε.Ε., η βδομάδα που πέρασε, σηματοδοτήθηκε από την προσπάθεια να πέσει στα ήπια το θέμα της Κριμαίας-Ουκρανίας, αλλά δυο άλλα γεγονότα έδειξαν τις ευρύτερες υπόγειες τάσεις που μπορεί να εμφανιστούν και στις ευρωεκλογές, αλλά είναι και ευρύτερα συμπτώματα: στην Ισπανία είχαμε μια πολύ μεγάλη διαδήλωση ενάντια στη λιτότητα και την ταξική πολιτική της δεξιάς κυβέρνησης, ενώ στη Γαλλία το Εθνικό Μέτωπο έδειξε ότι όντως απλώνεται η επιρροή του και η δύναμη του. Μπορεί να υποβάθμισε κάπως το ρατσισμό η κόρη του κ. Λε Πεν, αλλά έχει μεταφέρει το κέντρο βάρους στην επίθεση ενάντια στο ευρώ. Η ακροδεξιά είχε εκλογικά κέρδη και στην Ολλανδία, όπου ο Βίλτερς βρέθηκε και πάλι στο προσκήνιο με το σύνθημα του σε εκδήλωση για «λιγότερους Μαροκινούς».

Παρά τις φιλότιμες προσπάθειες των ΜΜΕ, η υπόθεση της Κριμαίας δεν κατάφερε να αιχμαλωτίσει τη φαντασία των ευρωπαίων. Οι γερμανοί ήταν σταθεροί στις δημοσκοπήσεις ότι δεν ήθελαν οικονομικο πόλεμο για την Ουκρανία. Και με τον ένα ή τον άλλο τρόπο η ύπαρξη των νέο-ναζί στο Κίεβο άρχισε να διαχέεται.

Όμως, η Ευρώπη παραμένει μια ήπειρος, επίσης, βαθιά διχασμένη. Τα μνημόνια θεωρητικά τελειώνουν, αλλά οι επιπτώσεις της λιτότητας είναι διάχυτες. Η μαζική εκδήλωση στην Ισπανία ενάντια στην λιτότητα -η «πορεία αξιοπρέπειας»- ήταν εκφραστική ακριβώς αυτής της διάστασης.  http://rt.com/in-vision/madrid-anti-austerity-protest/
Πέρα όμως από την οικονομική ταξική διάσταση, υπάρχουν πια και δυο άλλες παράμετροι, με σαφή αποκεντρωτική αποσχιστική διάθεση, που δεν μπορούν να αγνοηθούν

1. Μια βαθιά δυσφορία με το ευρώ. Ήδη μαζικά κινήματα ενάντια στο ευρώ υπάρχουν στην Ιταλία, αλλά και στη Γαλλία [η ακροδεξιά], ενώ μέχρι και στη Γερμανία μερίδα της δεξιάς φαίνεται να το ξανασκέφτεται. Και η αντίσταση το ευρώ δεν περιορίζεται μόνο στην ακροδεξιά. Και μια μερίδα της αριστεράς είναι εχθρική ή σκεπτικιστική, αν και η έμφαση μιας άλλης μερίδας είναι στην πολιτική της λιτότητας ή στον οικονομικό ηγεμονισμό του Βερολίνου μέσα από το ευρώ. Σε αυτό το πλαίσιο, υπάρχουν προσμονές ότι μπορεί ήδη η τάση να είναι να γίνουν τα μνημόνια πιο λάϊτ. Ήδη η συμμετοχή των σοσιαλδημοκρατών στη γερμανική κυβέρνηση σηματοδοτεί και ένα είδος ρητορικής μετατόπισης – έστω και ήπιας.
2. Αποκέντρωση και αυτονομιστικές τάσεις. Η άνοδος της ακροδεξιάς με άξονα το έθνος και τον περιορισμό της μετανάστευσης, είναι ένας παράγοντας που θα παίξει ρόλο στις μελλοντικές εξελίξεις, όσον αφορά στην αντίσταση στην ενοποίηση και την συγκέντρωση εξουσιών στις Βρυξέλες. Αλλά δεν είναι μόνο η ακροδεξιά – τα ίδια κάνει η καθώς πρέπει δεξιά. Οι συντηρητικοί στη Βρετανία διατηρούν ακόμα και την πιθανότητα αποχώρησης από την Ε.Ε., ενώ η κυβερνηση της Ουγγαρίας διεκδικεί συνεχώς δόσεις αυτονομίας επίσης. Και η αριστερά στον Νότο, για οικονομικούς λόγους, αλλά και πολιτικούς πια διεκδικεί μια δική της -έστω και μη ενοποιημένη- αυτόνομη θέση. Σε αυτά τα πλαίσια, θα πρέπει να δει κάποιος και τις εσωτερικές τάσεις απόσχισης και που διευρύνονται επίσης – και αυτές είναι οι τάσεις είναι έντονες στον νότο -Ισπανία, Ιταλία- αλλά και στη Βρετανία.


Οι ευρωεκλογές θα καταγράψουν κάποιες τάσεις, αλλά οι δυναμικές είναι ευρύτερες. Ουσιαστικά, καθώς, αργά έστω, η Ευρώπη κινείται προς ένα είδος ομοσπονδοποιήσης, ταυτόχρονα διαφαίνονται πια τρεις ζώνες: η νότια ζώνη που βίωσε την οικονομική κρίση σαν χώρες του τρίτου κόσμου, όπου τους επέβαλαν σκληρή λιτότητα, τις χώρες της κεντρικής Ευρώπης που συμπεριφέρθηκαν σαν οι «φυσικοί» ιδιοκτήτες του club της Ε.Ε., και το μπλοκ των ανατολικών -τέως σοσιαλιστικών- χωρών σε μερικές από τις οποίες ποντάρουν οι ΗΠΑ – όπως φάνηκε και με την επέμβαση την Ουκρανία, αλλά και όπου επανέρχεται η ρωσική επιρροή, όπως φάνηκε και με την εξέγερση των ρωσόφωνων, αλλά και την αυξανόμενη συμπάθεια προς τη Ρωσία από τα Βαλκάνια και όχι μόνο. 

Μέση Ανατολή: οι πόλεμοι, τα στρατόπεδα και οι πόλοι



Στον αραβικό κόσμο, την περασμένη βδομάδα, είχαμε συγκρούσεις στη Λιβύη, την Υεμένη και την Συρία. Ταυτόχρονα, η αντιπαράθεση ανάμεσα στα εμιράτα του κόλπου αυξήθηκε – ενώ η απόφαση του Αραβικού συνδέσμου να μην αναγνωρίσει το Ισραήλ σαν «εβραϊκό κράτος» μπορεί να είναι αναμενόμενη, αλλά θα συνεχίσει και τη στάση της κυβέρνησης του Ισραήλ να αρνείται συνομιλίες. Πάντως, σύμφωνα με αρκετές πληροφορίες η Σαουδική Αραβία, αναζητά άτυπα ισορροπίες με το Ισραήλ.

Η κατάσταση στη Λιβύη εξακολουθεί να είναι χαοτική. Τώρα τείνουν να διαμορφωθούν νέα στρατόπεδα με παράξενους σύμμαχους. Στην αντιπαράθεση της Τρίπολης με τις ανατολικές περιοχές, που διεκδικούν αυτονομία υπάρχει πια μια μπερδεμένη ασάφεια για τον ρόλο των ισλαμιστών. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα ανταποκρίσεις, το κοινοβούλιο στο οποίο μετεκλογικά κατάφεραν να αποκτήσουν πλειοψηφία οι ισλαμιστές -με εξαγορές και συμμαχίες- έχει σαν δικό του Στρατό τους ένοπλους της Μισράτα. Αυτό σημαινει ότι στην Λιβύη η Μουσουλμανική Αδελφότητα έχει σαν προπύργιο την Μισράτα (και όχι τη Βεγγάζη) - και αυτό ανοίγει και πάλι το θέμα ποιοί πραγματικά πολεμούσαν στην πόλη το 2011. Αν δηλαδή ήταν μόνο ντόπιοι ή αν το βασικό ρόλο τον είχαν ξένοι ένοπλοι ισλαμιστές, όπως και στην Συρία, τους οποίους μετάφεραν οι δυτικοί για να ανατρέψουν τον Καντάφι. Αλλά και στο μπλοκ των ενόπλων που στηρίζει την αυτονομία των ανατολικών περιοχών, ένας από τους στρατηγούς είναι ο Hifter, ο οποίος ζούσε στις ΗΠΑ πριν την ανατροπή του Καντάφι και θεωρείται από πολλούς σαν ο άνθρωπος της CIA.  Με αυτά τα δεδομένα, η σύνθεση των αυτονομιστών παραμένει ασαφής.

Στην Τρίπολη, ωστόσο, δυτικά, δεν έχουν το πάνω χέρι ούτε οι ισλαμιστές, ούτε το αμάλγαμα των αυτονομιστών. Οι άτοκοι της Τρίπολης εκδίωξαν τους ένοπλους της Μισράτα, αλλά παρά τις διαδηλώσεις τους δεν κατάφεραν ακόμα να απαλλαγούν από το κοινοβούλιο, το οποίο αυθαίρετα αρνείται να αυτοδιαλυθεί, αφού έχει λήξει η θητεία του. Η άλλη τάση σε ότι μπορεί να ονομαστεί κρατική εξουσία είναι ένα κοσμικό κόμμα από τέως συνεργάτες του Καντάφι, που τον εγκατελιψαν το 2011 και οι οποίοι στηρίζονταν στους πολιτοφύλακες των νοτιοδυτικών περιοχών. Και από εκεί και πέρα ο νότος είναι από μόνος του ένα άλλο μωσαϊκό φυλών, και κανταφικών.

Στη Συρία, τα κυβερνητικά στρατεύματα έφτασαν στα σύνορα με το Λίβανο. Οι ισλαμιστές προσπάθησαν να αντεπιτεθούν στο βορρά με διείσδυση από την Τουρκία. Εν μέρει ήταν και μια προσπάθεια να ανυψωθεί το ηθικό μετά τις αλλεπάλληλες ήττες, αλλά όπως φάνηκε και με την κατάρριψη του συριακού αεροπλάνου, βόλευε και την προσπάθεια του Ερτογάν να δημιουργήσει κλίμα έκτακτης ανάγκης.

Στο πολιτικό πεδίο η συνοδός του Αραβικού Συνδέσμου δεν οδήγησε πουθενά. Η διαμάχη ανάμεσα στα εμιράτα του Κόλπου – δηλαδή ανάμεσα στο Κατάρ και υπόλοιπα με επικεφαλής την Σαουδική Αραβία – αλλά και η αντιπαραθεση ανάμεσα στο Ιράκ και την Συρία με τη Σαουδική Αραβία, την οποία κατηγορούν για υπόθαλψη των σουνιτών ισλαμιστών της Αλ Κάιντα. Το Κατάρ πάντως κάνει μια κίνηση και προς το Σιητικό πόλο παρά τις θέσεις του στο συριακό – εξακολουθεί να αναπτύσσει τις σχέσεις του με το Ιράν.

Στην Αίγυπτο, η ανακοίνωση της καταδίκης σε θάνατο 529 ισλαμιστών προκάλεσε αντιδράσεις. Ταυτόχρονα, αυξάνεται η φημολογία που προετοιμάζει την υποψηφιότητα Σίσι για την προεδρία.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Ισραήλ βρέθηκε και πάλι σε αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ λόγω σχολίων του υπουργού άμυνας του. Οι ΗΠΑ πιέζουν για μια κάποια κίνηση στο παλαιστινιακό. Αλλά και από την παλαιστινιακή πλευρά αυξάνεται επίσης η δυσπιστία απέναντι στην υπάρχουσα ηγεσία, αλλά και τη διαδικασία με το Ισραήλ.